مەرجەکانی بەکارهێنان

دوا نوێکردنەوە: 15 تشرینی دووەم 2026

ناوەڕۆک و هەڵسوکەوتی قەدەغەکراو

وەشانی مەرجەکان: 2026-10-24. پێش دروستکردنی ناوەڕۆک، ڕەزامەندی بە مەرجەکانی بەکارهێنان و سیاسەتی تایبەتمەندیی ئێستا پێویستە. هیچ لێبوردەییەک بۆ خراپەکاری نییە: ئازاردان، هەڕەشە، ڕق و جیاکاری، ناوەڕۆکی سێکسی، فێڵ، خۆبەکەسێکی تر ناساندن، ناوەڕۆکی نایاسایی و بڵاوکردنەوەی داتای کەسانی تر بەبێ مۆڵەت قەدەغەن.

دەتوانیت لە ناو ئەپدا ڕاپۆرت لە لایەنی بەرامبەر بدەیت و بلۆکی بکەیت. ڕاپۆرتەکان دەپشکنین و ڕێکاری گونجاو دەگرینەبەر، لەوانە سڕینەوەی ناوەڕۆک، ئاگادارکردنەوە، ڕاگرتنی کاتی یان قەدەغەکردنی هەمیشەیی بەپێی حاڵەتەکە. هیچ ماوەیەکی دیاریکراو بۆ پشکنینی ڕاپۆرت بەڵێن نادەین.

1. سروشتی پلاتفۆرم

  • وەسڵنی پلاتفۆرمێکی تەکنیکیی سەر بە THULFEKAR.Z.DARWEESHە کە شۆفێر و سەرنشین پێکەوە دەبەستێتەوە بۆ هاوبەشکردنی تێچووی گەشت لەنێوان پارێزگاکانی عێراق (Carpooling). پلاتفۆرمەکە کۆمپانیای گواستنەوەی گشتی نییە و خاوەنی ئۆتۆمبێلەکان نییە.

2. پابەندییەکانی شۆفێر (KYC)

  • شۆفێر دەبێت بەڵگەنامەی فەرمیی بەسەرنەچوو پێشکەش بکات (ناسنامەی نیشتمانی، مۆڵەتی شۆفێری و ساڵانەی ئۆتۆمبێل).
  • شۆفێر دەبێت لە گەشتی نێوان پارێزگاکان مەرجەکانی سەلامەتی و خێرایی یاسایی ڕەچاو بکات.
  • شۆفێر نابێت داوای بڕێکی زیادە لە سەرنشین بکات کە لە نرخی دیاریکراوی کورسی لە ئەپەکە زیاتر بێت.

3. پابەندییەکانی سەرنشین

سەرنشین دەبێت لە کاتی دیاریکراودا بگاتە خاڵی دەستپێک.

سەرنشین دەبێت پاکی ئۆتۆمبێل بپارێزێت و ڕێز لە تایبەتمەندیی شۆفێر و سەرنشینەکانی دیکە بگرێت.

کرێی گەشت بە نەخت بدرێت بە کاپتن؛ کرێکە لە جزدان نادرێت.

4. کرێ و دەستەبەری حجز

کرێی گەشت بە نەخت دەدرێت بە کاپتن؛ ئەپەکە کرێکە لە جزدان نادات.

حجزی بە ڕەزامەندیی کاپتن بێ دەستەبەر دەنێردرێت و پێویستی بە باڵانس لە جزدان نییە، مەگەر باڵانسی بەردەستت نەرێنی بێت، یان هۆشدارییەکی نەهاتنت هەبێت کە هەڵنەگیرابێتەوە (بڕگەی 5)، یان دوو حجزی بێ دەستەبەری چاوەڕوان یان پشتڕاستکراوت هەبێت لەسەر گەشتی هێشتا دەستپێنەکراو؛ لەو کاتانەدا حجزەکە پێویستی بە دەستەبەر هەیە. حجزی دەستبەجێ هەمیشە پێویستی بە دەستەبەر هەیە. دەستەبەر لە کاتی ناردنی حجز دیاری دەکرێت و دوای ڕەزامەندیی کاپتن ناگۆڕێت؛ کاپتن ئاگادار دەکرێتەوە کاتێک داواکارییەکە بێ دەستەبەرە.

حجزێک کە پێویستی بە دەستەبەر هەیە باڵانسی بەردەستی دەوێت کە تەواوی بەهاکەی بپۆشێت. بەهای حجزە دەستەبەرکراوە چاوەڕوانکراو و پشتڕاستکراوەکان وەک دەستەبەر دەگیرێت بەبێ کەمکردنەوەی کرێ. باڵانسی بەردەست بریتییە لە باڵانس کەم بڕی گیراو. دەستەبەر لە سواربوون یان هەڵوەشاندنەوە یان ڕەتکردنەوە ئازاد دەکرێت، لەگەڵ کەمکردنەوەی کرێی هەڵوەشاندنەوەی پێویست ئەگەر هەبێت. ڕاکێشان نابێت لە باڵانسی بەردەست زیاتر بێت.

5. هەڵوەشاندنەوە، نەهاتن و گۆڕینی گەشت

هەڵوەشاندنەوەی داواکاریی چاوەڕوان بێ بەرامبەرە. بۆ حجزی پشتڕاستکراوی دەستەبەرکراو، کرێ بە کاتی سواربوونت دیاری دەکرێت (دەستپێکی گەشت بۆ حجزی سەرەتا، یان کاتی چاوەڕوانکراوی سواربوون لە وێستگەکەت): زیاتر لە 24 کاتژمێر بێ بەرامبەرە؛ زیاتر لە 12 تا 24 کاتژمێر 25%؛ زیاتر لە 0 تا 12 کاتژمێر 50%؛ لە کاتە دیاریکراوەکە و دوای ئەوە 100%ی بەهای حجز. لە جزدان کەم دەکرێتەوە: 90% قەرەبووی کاپتن و 10% هی پلاتفۆرمە. کرێی نەخت لە جزدان نەدراوە تاکو بگەڕێندرێتەوە. حجزی بێ دەستەبەر (بڕگەی 4) لە هەر کاتێکدا بێ بەرامبەر هەڵدەوەشێندرێتەوە، بۆیە قەرەبووی کاپتنی لێ نادرێت، و ئەم هەڵوەشاندنەوەیە دەخرێتە سەر هەڵوەشاندنەوە بێ بەرامبەرەکانی بڕگەی 9. دوای سواربوون هەڵوەشاندنەوە بەردەست نییە.

ئەگەر کاپتن دوای ماوەی چاوەڕوانی بە پێی کاتی سواربوون نەگات، هەڵوەشاندنەوە بێ بەرامبەرە. شاشەکە پێش پشتڕاستکردنەوە بڕ و هۆکار پیشان دەدات. تۆمارکردنی نەهاتنی سەرنشین بەڵگەی نزیکبوونەوە و شوێنی نوێی نزیک خاڵی سواربوون دەوێت کە بە ساختە نیشان نەکرابێت. لە حجزی دەستەبەرکراودا بڕەکە بۆ 24 کاتژمێر بێ کەمکردنەوە دەگیرێت بۆ ناڕەزایی. ناڕەزایی یەکلایی‌کردنەوە ڕادەگرێت تا پێداچوونەوەی بەڕێوەبەرایەتی؛ بە لێخۆشبوون بڕەکە ئازاد دەبێت، ئەگەرنا یەک جار دابەش دەکرێت بە 90% بۆ کاپتن و 10% بۆ پلاتفۆرم. لە حجزی بێ دەستەبەردا هیچ کرێیەک وەرناگیرێت، هیچ بڕێک کەم ناکرێتەوە و هیچ قەرەبوویەک نادرێت بە کاپتن؛ لەبری ئەوە هۆشدارییەکی نەهاتن بۆ سەرنشین تۆمار دەکرێت، و حجزەکانی داهاتووی پێویستیان بە دەستەبەر دەبێت (بڕگەی 4) تا بەڕێوەبەرایەتی دوای پێداچوونەوەی پشتیوانی هەڵیدەگرێتەوە. هۆشدارییەکە خۆکار بەسەر ناچێت و دەتوانرێت لە ڕێگەی پشتیوانییەوە ناڕەزایی لەسەری دەربڕدرێت. ئەمە دڵنیایی ڕەهای دروستی داتای ئامێر نییە.

ئەگەر کاپتن حجزی پشتڕاستکراو بە درەنگی هەڵبوەشێنێتەوە، قەرەبووی سەرنشین لە جزدانی کاپتن 10%ە کاتێک 12 تا 24 کاتژمێر ماوە، و 25%ە کاتێک کەمتر لە 12 کاتژمێر ماوە یان لە کاتی گەشتدا. هەڵوەشاندنەوەی گەشتی تەواو یەک ڕووداوە؛ ڕەتکردنەوەی هەر حجزی پشتڕاستکراوی تاک جیاواز هەژمار دەکرێت. دوای 3 ڕووداوی درەنگ لە 30 ڕۆژدا، بڵاوکردنەوە بۆ 7 ڕۆژ ڕادەگیرێت. هەڵوەشاندنەوە بەهۆی لێسەندنەوەی پشتڕاستکردنەوە یان بڕیاری بەڕێوەبەرایەتی ئەم کرێیانە لە هیچ لایەک وەرناگرێت.

نرخی حجزی هەبوو دوای گۆڕینی گەشت جێگیر دەمێنێتەوە. لەگەڵ هەبوونی حجزدا سەرەتا و کۆتایی ناگۆڕدرێن و مەرجەکان توندتر ناکرێن. وێستگەی بەکارهاتوو جێگرەوەی گونجاو و ئاگادارکردنەوەی سەرنشین دەوێت. گۆڕینی خاڵی سواربوون یان دابەزین، یان گۆڕینی کاتی دەستپێک یان سواربوون بە زیاتر لە 30 خولەک، هەڵوەشاندنەوەی بێ بەرامبەر دەدات تا نزیکترین کات لە: 24 کاتژمێر دوای گۆڕان، کاتی کۆنی سواربوون، یان کاتی نوێ. وردەکاریی حجز مۆڵەتەکە پیشان دەدات؛ گۆڕینی خاڵی سواربوون ڕێککەوتنی چاوپێکەوتن و بەڵگەی گەیشتنی کۆن هەڵدەوەشێنێتەوە.

6. جزدان و کۆمسیۆن

کۆمسیۆنی گەشت لە جزدانی کاپتن لە پشتڕاستکردنەوەی کۆدی سواربوون کەم دەکرێتەوە، و کۆمسیۆنی پاکەت لە گەیاندن؛ ڕێژەی ئێستا بۆ هەردووکیان 10%ە. باڵانسی کەمتر لە −25,000 دینار بڵاوکردنەوە و گۆڕین بۆ دۆخی کاپتن ڕادەگرێت تا یەکلایی‌کردنەوە؛ کۆمسیۆن یان بڕی شایستە دەتوانێت باڵانس لەم سنوورە کەمتر بکات.

پڕکردنەوەی دەستی پسوولە و ژمارەی گواستنەوە دەوێت، لەگەڵ پێداچوونەوەی بەڕێوەبەرایەتی و دانپێدانانی یەکسانی بڕ و ژمارە و بەروار و ژمارەی کشفی دابینکەر. بڕی گەورە پەسەندی بەڕێوەبەرێکی دووەمی جیاواز دەوێت؛ باڵانس تەنها دوای تەواوبوونی پەسەند زیاد دەکرێت. پڕکردنەوەی نوێ بۆ حجز بەردەستە، بەڵام بڕەکە تا 24 کاتژمێر دوای پەسەند ڕاناکێشرێت. ڕاکێشان نابێت لە بەردەست دوای دەستەبەر و گرتنەکانی تر زیاتر بێت؛ بڕی داواکاریی ڕاکێشان دەستبەجێ کەم دەکرێتەوە، پەسەند ژمارەی گواستنەوە تۆمار دەکات و ڕەتکردنەوە بڕەکە یەک جار دەگەڕێنێتەوە.

پڕکردنەوەی پەسەندکراو دەتوانرێت یەک جار بە تەواوی پێچەوانە بکرێتەوە، بە هۆکاری تۆمارکراو و پەسەندی بەڕێوەبەرێک جیاواز لە داواکار. داواکاریی چاوەڕوان بڕەکە لە بەردەست دەگرێت؛ پێچەوانەکردنەوەی پەسەندکراو دەتوانێت قەرز و باڵانسی نەرێنی دروست بکات کە دەبێت یەکلا بکرێتەوە. ڕاکێشانی پەسەندکراو کە گواستنەوەکەی شکستی هێناوە دوای پێداچوونەوە یەک جار بە تۆمارێکی جیا دەگەڕێندرێتەوە؛ هەژماری سڕاوە پێشتر دەبێت بگەڕێندرێتەوە. هیچ مۆڵەتێکی گواستنەوە یان پێداچوونەوە مسۆگەر نییە.

7. پشتڕاستکردنەوەی سەرنشین و کاپتن

لە کاتی تۆمارکردندا دان بەوەدا دەنێیت کە تەمەنت 18 ساڵ یان زیاترە؛ لە وەشانی ئێستادا داوای نووسینی بەرواری لەدایکبوونت لێ ناکرێت. ڕەگەز ئارەزوومەندانەیە و بۆ گەشتەکانی ژنان و خێزان بەکاردێت؛ دەتوانیت پێش پەسەندکردنی پشتڕاستکردنەوەی سەرنشین دیاری بکەیت، دوای پەسەندکردن دیاریکردن یان ڕاستکردنەوەی لە ڕێگەی پشتگیرییەوە دەبێت.

پشتڕاستکردنەوەی هەردوو ڕۆڵ پێویستی بە ناو، ژمارەی ناسنامە، وێنەی پێشەوەی ناسنامە و سێلفی ڕاستەوخۆ هەیە؛ پشتەوە ئارەزوومەندانەیە. بەڕێوەبەرایەتی لە کاتی پێداچوونەوەدا لە وێنەی ناسنامەوە دڵنیا دەبێتەوە کە تەمەن گەیشتووەتە 18 ساڵ. کاپتن مۆڵەتی شۆفێری، ساڵانە/بریکارنامە و وێنە و زانیاریی ئۆتۆمبێلیش پێشکەش دەکات. بەڕێوەبەرایەتی هەر ڕۆڵێک بە جیا پێداچوونەوەی بۆ دەکات و دەتوانێت دوای ڕەتکردنەوە داوای پێشکەشکردنەوە بکات. پشتڕاستکردنەوە سەلامەتی تەواو مسۆگەر ناکات.

8. پاکەت و بەرپرسیارێتییەکەی

نێرەر داوای پەسەندی کاپتن دەکات و دان بە دروستی وەسفی ناوەڕۆک و نەبوونی ماددەی یاسایی قەدەغەدا دەنێت. وەرگرتن کۆدێک دەوێت و گەیاندن کۆدێکی جیاواز. بەهای ڕاگەیەنراو ئیختیارییە و زۆرترین 250,000 دینارە. پاکەتی گەڕاوە لە بەرپرسیارێتی گەڕاندنەوەدا دەمێنێتەوە تا نێرەر وەرگرتن پشتڕاست بکاتەوە یان یەکلایی‌کردنەوەی بەڕێوەبەرایەتی تۆمار بکرێت. لە ونبووندا بەڕێوەبەرایەتی قەرەبوو تا بەهای ڕاگەیەنراو دیاری دەکات؛ بێ بەهای ڕاگەیەنراو قەرەبووی پارەیی لەم ئامرازە نییە. قەرەبوو خۆکار نییە؛ بڕی زیاتر لە 50,000 دینار پەسەندی دووەمی سەربەخۆ دەوێت. ئەگەر کاپتن بەرپرسی پارەکە بێت باڵانسی دەتوانێت نەرێنی بێت؛ ئەگەرنا پلاتفۆرم دەیدات.

9. هەژمار، پشتڕاستکردنەوە و سەلامەتی

دەتوانیت لایەنی تر بلۆک بکەیت و سکاڵای خراپ بەکارهێنان بنێریت. زۆرترین پێنج حجزی چالاکی داهاتوو ڕێگەپێدراوە. دوای پێنج هەڵوەشاندنەوەی خۆبەخشانەی بێ بەرامبەر لە حەوت ڕۆژدا، حجزی نوێ بۆ 24 کاتژمێر لە کۆتا هەڵوەشاندنەوە ڕادەگیرێت؛ حجزی هەبوو بەڕێوە دەبرێت. جیاوازییەکانی بەهۆی کاپتن یان گۆڕینی گەشت هەژمار ناکرێن.

پشتڕاستکردنەوەی کاپتن و بەسەرنەچوونی مۆڵەتی شۆفێری و تۆماری ئۆتۆمبێل پێویستن؛ بەرواری نەنووسراو پێداچوونەوەی بەڕێوەبەرایەتی دەوێت پێش بڵاوکردنەوە یان چالاککردنی دۆخی کاپتن. بەسەرچوون یان لێسەندنەوە بڵاوکردنەوە سنووردار دەکات؛ گەشتی هەبوو بەپێی دۆخەکەی بەڕێوە دەبرێت. سڕینەوەی بەڕێوەبەرایەتی بەهۆی خراپ بەکارهێنان دەتوانێت تۆمارکردنەوە بە پەنجەمۆری پارێزراوی ژمارەی تەلەفۆن و ناسنامە ڕابگرێت تا بەڕێوەبەری گشتی بە هۆکاری تۆمارکراو لای ببات؛ سڕینەوەی خۆت و سڕینەوەی ئاسایی ئەم قەدەغەیە دانانێن.

SOS سکاڵا و شوێنت ئەگەر بەردەست بێت تەنها بۆ تیمی وەسڵنی دەنێرێت؛ بە خۆکار بۆ پەیوەندییەکانی فریاکەوتنت یان لایەنە حکومییەکان نانێردرێت. لە مەترسیی دەستبەجێدا پەیوەندی بە 911 بکە؛ وەڵامی دەستبەجێ مسۆگەر نییە. چات بە پەیوەندییەکی پارێزراوە؛ بانگەشەی کۆدکردنی سەرەتا بۆ کۆتایی ناکەین.

یاسای جێبەجێکراو و ناکۆکییەکان

ئەم مەرجانە پەیڕەوی یاساکانی کۆماری عێراق دەکەن، و دادگاکانی عێراق دەسەڵاتی یەکلاکردنەوەی هەر ناکۆکییەکیان هەیە کە لە بەکارهێنانی پلاتفۆرمەکەوە دروست بێت.